Bugün biraz büyük şeylerden konuşmak istiyorum. Tanrı mesela. Spinoza, O’nu daha büyüğünü hayal edemeyeceğimiz bir varlık olarak tanımlıyor. Hepimizin aklına gelmiştir; peki bu yüce varlık neden hayatta bunca kötülüğün olmasına izin veriyor? Benim buna cevabım, insanların daha çok kötü zamanlarda O’nu anması ya da diğer bir deyişle ona sığınması yüzünden. İnsanın duygusallığı zaten hep başına bir işler açıyor.
Bir hikaye var, belki duymuşsunuzdur; bir adam iştahla balık yerken diğeri yanına gelip “Neden balık?” dediğinde verdiği cevap “Çünkü seviyorum” olmuş. Yani bir adam sevdiği için balığı sudan çıkarıyor, öldürüyor, pişiriyor ve yiyor. Tanrı’nın da bizleri sevdiğine inanırız, işte bu yüzden başımıza bu gelenler. Herkes öldürür sevdiğini, bazı şeyler boşa söylenmiyor.
Siz şu hayat dolu insanlardan mısınız bilmiyorum, size “En mutlu gününüzü çoktan yaşadınız” desem belki de bana vereceğiniz cevap “Hayatı günübirlik yaşıyorum” olurdu. Bana ise bazen günleri atlıyormuşum gibi geliyor. Bu öyle kötü anlamda değil, melankolik ya da derin olmaya falan çalışmıyorum. Olanı olduğu gibi söylüyorum işte.
Yine sevdiğim bir söz var: “Eğer bir şeyin konuşulmasını istiyorsanız bir erkeğe, yapılmasını istiyorsanız ise bir kadına gidin,” derler. Düşününce, anlatılan hikayeler genelde bir erkeğin sesiyle yankılanıyor kafamda. Kendimle konuşurken kafamın içinde konuşan mı ben oluyorum, yoksa dinleyen mi, çoğu zaman ona da karar veremiyorum gerçi.
Kimin kim olduğu belli olmayan böyle zamanlarda tembellik yapıyor oluyorum genelde. Tembellik etmek de önemli ya aslında, bilmek lazım. İşin özü tempodur. Yaptığından tamamen uzaklaşıp doğru zamanda mola almazsan her şeyi kaybediveriyorsun sanki. Tükenmek falan diyorlar şimdi, ben ise “Tembellik etmek lazım” diyorum. İster aktör ol, ister ev hanımı, fark etmez. Doruk noktaları arasında hiçbir şey yapmadığın boşlukların olmalı. Yatağa uzanıp tavanı seyretmek. Bu çok, çok önemli. Hiçbir şey yapmamak. İşin garibi, bu çağdaş toplumda birçok ihtiyacımızı unuttuğumuz, kendi doğamıza karşı geldiğimiz yetmiyor, bunu da unutuyoruz. İşte bu yüzdendir ki bugün herkes kaçık, saldırgan, öfke ve nefret dolu. Sevgiler bile toksik.
Günlerim öyle bir yerlere yazmak için geçmiyor benim, ama bir şekilde sırtımda bulduğum ceket bu. Bir evsizin yaz kış başından çıkarmadığı beresi nasılsa, öyle. Edebiyatı, felsefeyi oldum olası çok sevdim. En içime kapanık olduğum günlerimde, ki ben bu günlere konuşmayı daha öğrenmediklerimi de katıyorum ve insanlar neden o günleri yok sayar anlamıyorum, bu ikiliyle birlikte bilgiç, aceleci ve aptalca cevapları bir çift yün çorap gibi ayaklarımda buluveriyorum.
Albert Camus’nün *Sisifos Söyleni*’ni okudum yine. Hayat amacına, mutluluğa falan takıyorum ben arada, sancılar içinde kıvranasım geliyor ya da sancılar zaten geliyor ve ben kıvranıyor oluyorum, bir sürü şey gibi bunu da bilmiyorum. Belki bugün doğdum, onu da bilmiyorum ki. Neyse, ne diyorduk, heh; kitapta Camus, yaşamın anlamsızlığına rağmen Sisifos’un görevini bilinçle kabul etmesinde bir özgürlük ve kabullenme görür. Kendi kaderine başkaldırmaz, “Ben bu taşla uğraşmam” diyerek kenarda oturmaz, işte bu yüzden mutlu bir kahramandır kendisi. İnsanın varlığının nasıl bir ulvi amacı var hiç çözemesem de Sisifos’un bunun saçma ve anlamsız olduğunu kabul etmesi, onun özgürce yaşamasının da başlangıcı oluyor. Bugünlerde ondan çok ilham alıyorum galiba, onu da bilmiyorum. Kendi varoluşumu kabullenerek ve hatta sahiplenerek gayet de mutlu olurum gibi.
Saf kötülüğe bakmak mümkün mü? Ya da çaresizliğin müziği yapılabilir mi? Dikkatim dağıldı yine, ne güzel mutlu oluyordum. Ben neden hep kendimi mümkün cesetlerimin balosundan çağırıyorum? Onu da bilmiyorum ki.
Aklıma geldi, Bob Marley diyor ki; “En büyük korkak, bir kadının sevgisini uyandıran ama onu sevmek niyetinde olmayandır.” Tabi İngilizce söylüyor da girmiyorum oralara. Bir erkeğe mi laf ediyor, yoksa annesini sevemeyen, bu dünyaya zorla getirilmiş çocuklar mı suçlu bu hikayede, orasını da bilmiyorum. Ne diyorduk ki?
Son günlerde biraz duygusuzlaştım, günler dediğim de 2 gün falan. Kimin şiiri hatırlamıyorum ama şöyle bir mısra var: “Hissetmek, son bulmaktır.” Son mu buldum ben acaba? Ve bu bulduğum kimin sonu ki? İnsanın bazen kendi mutluluğu için sorumluluk alması gerekiyor. Peki, gerçekten mutlu mu olmamız gerekiyor? Baktığın zaman güzel olan her şey zorla ve geçici, tokluk: 5 saat, sarhoşluk: 3 saat, sevişmek: değişir, mutluluk: 1 dakika.
Hayatlarımızı bilinçli olarak mı yaşıyoruz Sisifos gibi, yoksa zorunlu mu? Bazen özel bir görev için buraya gelmişim de ne olduğunu bir şekilde unutmuşum ve merkezle de iletişim kuramıyormuşum gibi hissediyorum. Evet, böyle bir his var.
Üç renk serisinden *Mavi*’de Julie idi sanırım, isimlerle aram kötü, siz bakarsınız, şöyle diyordu: “Ne bir varlığım olsun, ne aşk, ne arkadaş. Hepsi tuzak bunların.” Öncelikle bir tövbe diyelim, dilek hanemize falan yazılır. Tanrı her konuşulanı da dinlemiyordur herhalde, değil mi? Nasıl bir filtre kullanıyordur? Lafa “Allah’ım”, “Tanrım” falan diye 99 isminden biriyle başlayanları mı dikkate alıyordur? Yoksa; kime dediği ne belli, belki şirk koşuyor, inekten falan istiyor, her şeye de tuzuyla koşmuyordur zaten. Ki koşmuyor zaten, Tanrı sonuçta bir ağırlığı var.
Ben bu konuyu nereye bağlayacağımı unuttum ama silmiyorum.
“Her zaman dünde yaşıyorsun” diye bir deyim var Fransızcada, tabi Fransızca olarak, siz anladınız konsepti. Geçmişte yaşamak fena mı ya? En güzel gününü çoktan yaşamışların hakkı bence, hatta bununla ilgili laf sokulması insan hakları ihlali sayılır. Abarttım yine, severim abartmayı, her dediğimi öyle alıp cebinize koymayın o yüzden.
Neyse, çok büyük şeyler konuşamadım, gidip dizi izleyeyim diyorum. *Killing Eve*’e sardım bu aralar, bakalım neler olacak.
