Yazı

İlk Anı

 

Yardıma ihtiyacınız var mı?

Bu soruyu kimse sormaz oldu ya da sorumluluk almak istemez, her şeyden kaçar oldu. Ama sen soruyorum size yardıma ihtiyacınız var mı?

Ya da hatırladığınız ilk anınız ne? Bu soruya cevabınız ilkini de yanıtlayacak.

Benimkine gelince; sokakta oyun oynarken ezan okununca gel ikazını dinlemeyip sokak lambaları yandığında eve gittiğimden babamın azarlarının devamında neyin geleceğini hissederek kaçtığım balkonda bana bıçak çekmesi sonucu altıma kaçırmam ve ağlayamamam.

Böyle anlatınca çok travmatik gibi geliyor biliyorum ama koca bir çocukluktan hatırladığım ender anılardan biri olduğu için bana değil de başkasına aitmiş gibi hissediyorum.

Bir tane daha var aslında hatırladığım hakkını yiyemem o da bir bu kadar şekerdir. Annem babamdan ayrılmak istediğini söylediğinde babamın reddetmesi üzerine babamdan daha uzun olan annem boğazına yapışıp buzdolabına yaslamıştı babamı. Annemin o zaman bu gece uyuduğunda sabah uyanacağını düşünme sözlerini duyarken gördüğüm manzara babamın havada sallanan ayaklarıydı.

Babam o gece evden gitti. Annemi dövdüğü, ablamlara ve bana yaptığı işkencelerin çoğu böyle son buldu.

Hiçbir zaman eve gelirken ne lazım diye soran babalardan olmamıştı ama evde değil de dışarıdaysak hele de kendini beğendirmek istediği insanlar varsa etrafta gayet de iyi, şefkatli ve tatlı biri olabiliyordu. Yani anlayacağınız bir değil iki babamız vardı bizim ve annemin evliliği üç kişilikti. Bizimle birlikte altı. Kontrol etmek için biraz kalabalık.

Ayrılıklarının ardından babam annemin de tavsiyesi ile köyden, eğitimsiz, hatta okuma yazma bilmeyen mümkünse evde kalmış biri ile evlendi. Çünkü bizimkilerin evliliğinde en büyük sorun annemin eğitimli olmasıydı.

Mesela annem babamın isteği ve kendi inançlı tarafının sesinin yükselmesi ile mini eteklerini başkalarına sahiplendirmiş ve yeni aldığı başörtülerini dolaba inci gibi dizmişti. Ama annem bu tabi ki altını boş bırakmak istemedi ve “kapanması” ile birlikte islam felsefesi derslerine katılmaya başladı. Olayı daha iyi anlamak istemişti sadece. Bu çabalarının sonucunda İslamın bir örtüye indirgenemeyeceğini hatta artık örtünmek zorunda kalmayışımızın Tanrının varlığının en büyük kanıtlarından olduğunu düşünmeye başlamıştı. Bizlere verdiği sözü tutmuştu Tanrı. Bu sebeple “açılmaya” karar vermesi ile babam annemin tüm plaklarını, geçmişten kalan ve bize ait olan tüm fotoğraflarını ve kıyafetlerini de küvete doldurup yakmıştı. Bu da hatırladığım şeyler arasında evet.

Annemin herkesi olduğu gibi kabul etme çabasına karşın babamın bu git gelli hallerini bir türlü benimseyememişti. Ki zaten en başında birlikte olmamaları gerekirdi.

Gelin bu acıklı hikayeyi biraz geri saralım ve biraz daha bibere bulayalım.

Annemin babamla evlenme serüveni üniversite yıllarında tanışıp birbirlerini çok sevdikleri İlyas ile evlenmesi ile başlıyor. Saçma geldi di mi? Bekleyin her şeyi anlatacağım.

İlyas ile evlenmelerinden sadece bir hafta sonra aslında anneme ait olan bir şiir kitabının seksenler döneminde ki baskındalar sırasında evde bulunması ile İlyas’ı hapse atarlar. Günlerce orada kalmasıyla işinden olur, çıktığında ise başka biri olur. Yeniden iş bulup sevgi dolu yuvalarına dönmeleri biraz zaman alsa da bir şekilde atlatırlar ve İlyas yeni bir iş bulur. Bulduğu bu işte ise her gün bindiği servis yerine aynı yere giden diğer servise biner ve kamyon çarpar. Serviste ölen tek kişidir İlyas. Annem ise cenazeden günler sonra hamile olduğunu öğrenir ve ablam Ceren’i yine de doğurma kararı alır.

Bu süreçte zorlanmasından dolayı ailesinin yanına dönmek istediğinde ise dedemin çocuklu dul kadın istemem demesi ile bir darbe daha alır hayatına. Ama anneannem onu yalnız bırakmaz ve desteğe Ankara’ya gelir. O da artık hayatla mücadelesinden mi sıkılır yoksa Annem’in Ankara’daki evinde her gün çıkmak zorunda kaldığı merdivenler mi zor gelir bilinmez kalp krizi geçirip ölür.

Annem ise bir yıl içinde hayatının üçte ikisine veda etmenin zorluğu ve üçte birine merhaba diyerek büyütmek zorunda kalışının hüznü ile yüzleşir. Kendine mi, kayıplarına mı yoksa babasız büyüyecek ve desteksiz büyütecek olduğu kızına mı daha çok üzülür bilemen gözünden tek damla yaş gelmez. Bilirsiniz ağlamayan kadınlar ağlatır derler ama annem sadece ağlayacak bir omzun yoksunluğunu çekiyordu.

Sonrasında bir akraba cenazesinde tanıştığı babamın ne o zaman nişanlı olduğundan ne evlenmemesi için ona laf gönderenlerden ne de bu kadar mutsuz olacağından habersiz evlenme teklifini kabul etti. Babamın ise annemde tek gördüğü o zamanlar moda olan altın bilezikleri ve boynundaki daha sonradan bir tasma ile değiştireceği kolyesiydi.

Babam annemi sevmedi mi? Sevdi çok sevdi ama babasını aratmayacağım diye söz verdiği Ceren’i sevemedi. Babasızlığının üzerine bu ağırlığı sırtlanmakta zorluk çeken ablam ise her ailesi sorunlu çocuk gibi olayları yok sayarak ve içeride yaşanan kavgaları duymazdan gelerek ders çalıştı. Babamın bilerek eve almadığı günlerde, dedemin yanına gönderip bir daha gelmemesi için çaba sarf ettiklerinde de sadece çalıştı. Elinde olan ve kontrol edebildiği tek şeydi çünkü bu.

Sonrasında diğer ablam Ayşe ve ben olduğumuzda ise Ceren’in yükü daha da ağırlaştı. Bazen düşünüyorum da çocukluk hatıralarımda onu pek da hatırlayamıyorum. Bunun bir sebebi çocukluğuma dair hatırladıklarımın yukarıda anlattıklarımdan ibaret olması da olabilir ama ne gittiğimiz bir kafede ne okul yolunda pek bir şey yok.

Ceren ile abli ilk anım ise orta okuldaydı sanırım Ayşe beni Ceren’in odasındaki aynalı dolaba iterek düşürdüğünde elimden tutup çeken ve ben kalktıktan sonra düşen ayna parçasından yansıyan camın önündeki pembe siyah alacalı muma bakarken hayatımı kurtardığını anladığım an. O mum hala evimde televizyonumun yanında durur. Ne garip.

Ölümü düşünmeye başladığım ilk an bu değil. Hep biraz içine kapanık biriydim ben, garsona sipariş vermek en büyük kabuslarından olanlardan. Annemin anlattığına göre beş yaşında onlar beni tüm evde nereye kaybolduğumu ararken benim perde arkasında camdan dışarı baktığımı görüp ne yaptığımı sorduklarında verdiğim cevap; Ölümü düşünüyorum anne, sence nasıl bir şey?

İlk defa evden kaçışımda aynı yaşıma denk geliyor. Bir İstanbul ziyaretinde aşık olduğum bu şehirden çekip koparılmamın üzerine geri dönmek için ısrarlarım görmezden gelinince Ankara’dan gerçekten İstanbul’a kadar gelmeyi başarmıştım. Bu başarımın sonucunda annem saatlerce kötü bir anne olduğu ile ilgili ağlamıştı ama mutlu olsaydı da bir şekilde göz yaşları akacaktı değil mi?

İstanbul’ hayallerimin şehrine sonraki kaçışım üniversite yıllarım olacak ama öncesinde ortaokul ve liseden bahsedelim.

Kötü bir öğrenci olmadım hiç, hep hallettim bu okuma işlerini ama özellikle ortaokuldaki tek arkadaşım Nilsu’nun babasının asker olması sebebi ile taşınması ile hayata biraz küsmüş ve Ceren gibi elimde olana kitaplara iyice tutunmuştum. Nilsu ile her akşam konuşur, okulda olanları, ailelerimizdeki gelişmeleri ve okuduğumuz kitapları anlatırdık. Fotoğraf çekme huyumda sırf ona anlatacak bir şeylerim olsun diye başlamıştı.

Annemin çalışan ve bize tek başına bakma çabasından mı, boşanmalarının izini unutturma gayretinden mi, hastalığı sebebi ile bir yıldan uzun süre yattığı hastanede ve sonrasında bir yıl yatılı kaldığı akıl hastalıkları hastanesinden mi kaynaklandığını hala bilmediğim bizi bulduğu her kursa göndermeyi severdi. Tiyatro, keman, resim aklınıza ne gelirse. Tüm bu gayretlerine karşın benim en sevdiğim aktiviteler film izlemek ve kitap okumaktı, gayet bireyseldim yani. Odamı paylaştığım Ayşe’den uzaklaşmak için odadaki gömme dolabın bir tarafında kendime minderlerle hazırladığım dünyaya girer hafif aralık bıraktığım kapaktan sürülen ışıkla okurdum kitaplarımı. Şimdi ki sırt ağrılarımın ve bozuk gözlerimin açıklaması sanırım bu anılarda saklı.

Ben yolunda gitmediğini pek de anlamadığım hayatımı görmezden gelerek hayal dünyamdan ve okuduğum kitaplardan bahsederken Nilsu ailesinin boşanacağını , oraya hiç alışamadığını, neden uyandığını bile sorguladığını anlatırdı. Ölmek istediğini söylemişti bir gün bana. Ciddiye almamıştım onu. Neden bilmiyorum. Bu konuşmamızdan sadece 1 hafta sonra orta okula giden o mutsuz ve ölmek isteyen kız hayallerine ulaşmış, intihar etmişti. İlaçla. Babasının ilaçları ile. Her akşam olduğu gibi sohbetimizi yapmak için aradığımda annesi söylemişti bana. Benim ise bunu anlatabileceğim ne bir arkadaşım ne bir ailem yoktu görünürde. Ceren lise sonda asi takılan biri olmuş, Ayşe sürekli müzik dinliyor ya da söylüyor, annem ve babam ise zaten yoktu. Nilsu’nun da gidişi ile kimsesiz kalmıştım. Ağlamamıştım da. Mahallede para aramaya çıkmıştım. Bir anda sosyal birine dönüşmüştüm. Mahallenin çocuklarını organize edip yollarda para arar olmuştuk, onlar ise buldukları paraları bana getiri olmuştu her nedense.

Bu etrafımda birilerinin eksikliğini ilk çekişim değildir. Yine ilk okuldayken sanırım dördüncü sınıftı, annem bizi kendi iş yerine yakın olan okula yazdırmıştı. Ankara Sarar İlköğretim Okulu. Necatibey caddesinin üzerindeki tarihi binadan çıkar annemin iş yerine yürürdük. Annem ise masasında her zaman bizi bekler olurdu. Ama bir gün yoktu ve bir adam kimin kızı olduğumuzu sordu. Ablamla benim verdiğimiz ortak cevap “annemiiin” oldu, annen kim sorusuna ise karşımdaki adamı küçümseyerek “annem” demiştim. Sonrasında öğrendim ki annemin başka bir adı daha vardı “Emine” . Ertesi gün okula gittiğimde herkese anlattım bunu ve tüm sınıfın bu bilgiyi zaten bildiğini de öğrendim. Evde bir baba olmaması ve iki ablamla benim dışımda anneme seslenen kimse duymamış olmamız gerçeği ile ilk defa yüzleştim. Sonraki yıllarda ise aynı hikayeye annem açısından bakıp hissettiklerimle de yüzleştim.

Aynı hafta anne ve babaların akraba olmadığını öğrendiğimi de hatırlıyorum.

Lise de ise hala içine kapanık ama o kadar da kapanık değil biriydim. Okula patenle gider yolda önünden geçtiğim Bahar apartmanının bahçesinden papatya koparır, saçıma takar öle giderdim. Yazı yazmaya da işte tam o günlerde başladım. Günlük değildi yazdığım, etrafımda gördüğüm, insanlarda okuduğumdu. Küçük yaştan beri yalnız olmak ve öle hissetmek gözlem yeteneğimin doruklarına ulaşmamı sağlamıştı.

Liseden bana kalan kimsem yok. Kim olduğumu şekillendirmeye çalıştığım o günlerde tek düşündüğüm İstanbul’da üniversiteyi okuyacağım ve bu arkadaşsız, ailesiz, mutsuz günlerime olabilecek en hızlı ve kalıcı şekilde bir son vereceğimdi. Annem üç kızı tek başına tek maaşla yetiştirmeye çalışırken ve ev kredisi öderken babam kendine kurduğu yeni ailesinde bize yaptıklarını tekrarladığı bir döngünün içindeydi. Ve bir kardeş daha vermişti bize. Kendinden habersiz olduğunu iddia ettiği bu kardeşimizde aramız ne iyi ne kötü. Aslında tam olarak bir aramız olduğundan bile bahsedilebilir mi bilmiyorum.

İstanbul’a geldim. Bir yıllık berbat yurt maceramdan sonra kendi evime çıktım ve sonrasında ailem diyeceğim arkadaşlarımı hayatıma almaya bir bir başladım.