Dünyada iki çeşit acı çeken insan vardır:
-Yaşama sevinci eksikliği çekenler,
-Ve yaşama sevinci fazlalığından muzdarip olanlar.
Ben kendimi hep ikinci kategoriye sokmuşumdur. Bunu düşündüğünde neredeyse bütün insan davranış ve eylemleri temelde hayvan davranışlarından farklı değildir. En ileri teknolojiler ve ustalık bizi en fazla süper şempanze düzeyine getirir.
Örneğin, Platon ya da Nietzsche ile ortalama bir insan arasındaki uçurum, şempanze ve ortalama insan arasındaki uçurumdan daha büyüktür.
Gerçek bir ruhun, gerçek bir saatçinin, bir azizin, filozofun ya da kralın ulaştığı bu nokta seyrek olarak ulaşılan bir şeydir.
Peki neden bu kadar azdır?
Neden dünya tarihi ve evrimi bir ilerleme öyküsü değildir de, sıfırların sonsuz ve boşuna bir toplamıdır? Daha büyük bir değer hiç oluşmadı. Lütfen, Yunanlılar bundan 3000 yıl önce bizden daha ileriydiler.
Nedir o halde insanların gerçek potansiyellerine ulaşmasını engelleyen şey?
Bu soruya bir karşı soru olarak da şu sorulabilir ki;
İnsanın en evrensel özelliği korku mu yoksa tembellik mi?
Rüya, gerçeklik, nihilizm, varoluşçuluk, kayboluşçuluk bunları bilmek kimin, hangi üst insanın bir işine yaradı ki? Tüm hayat çekilen acılar, yalnızlıklar, yara bandı ilişkiler, acaba hayal mi yoksa gerçek mi? Birbirinden bu kadar bağımsız parçaların, hayatların aktarım gücü ile böyle birleşebilmesi gerçekten hiç bir şey değilse de sanattır. Ve hayat sanat tarihi bakış açısı ile ele alınmalıdır. Belki de sanatçı bizi bir gün hayata uyandıracak ve biz tüm şüphelerimizde haklı çıkacağız. Kim bilir?
