Yazı

Nokta

Makul zamanın makbul bir anında akla düşen şeylerin masum olduğuna kim inanmıştı acaba?
Zamanı terbiyeli bir memur gibi düşünmeyi seviyoruz: Her şey sırasıyla geçer, dosyalar kapanır, geçmiş mühürlenir. Oysa bazı noktalar var ki, arşive kaldırılmayı reddediyor. Küçücükler. Hatta utanmadan turuncular. İçindeki kalabalığı grileştiriveren birer pas lekesi gibi.

 

İnsanın içi kalabalıktır; fikirler, ihtimaller, gurur kırıkları, küçük zaferler… Hepsi konuşur. Sonra bir “nokta” çıkar, cümleyi değil, insanı böler. Üstelik sinir bozucudur; çünkü mantığa aykırıdır. Bozulmuş olması gerekir. Tadının ekşimesi, hatırının silinmesi, isminin unutulması gerekir. Ama hayır. O, turunculuğuyla gözün kenarında titrer durur.

Geçmemiştir işte zaar.
Biz “geçti” diyerek yalnızca kendi itibarımızı koruruz. Nokta ise susarak derinleşir. Demek ki noktanın da bir hacmi varmış; iki boyutlu sandığımız şey içe doğru kazılıyormuş meğer. Küçük bir iz sanırken, kuyunun ağzına bakıyormuşuz.

Belki de mesele, hatırşinas oluşumuz değil; kendimize karşı açtığımız davayı sürekli erteleyişimizdir. İnsan, bazı anları affetmez; sadece üzerini örter. Fakat örtü zamanla saydamlaşır. Turuncu oradan yine sızar.

İronik olan şu: Unutmak için büyürüz, ama bazı şeyler küçülerek kalır.
Ve en çok küçülenler, en derine inenler olur.

Nokta sandığımız şey, belki de içimize doğru uzayan bir ünlemmiş.

Ünlem dedim ya — hani şu hayreti, öfkeyi, coşkuyu temsil ettiğini sandığımız dikey çığlık.
Belki de o çığlık dışarıya değil, içeriye atılıyor. Ses telleri değil, hafıza titreşiyor.

Çünkü bazı anlar vardır, yaşandığı sırada sıradandır. Hatta neredeyse sıkıcı.
Ne büyük bir trajedi, ne epik bir kırılma.
Sadece bir bakış.
Bir cümledeki vurgu kayması.
Bir susuşun bir saniye fazla sürmesi.

İnsan o anı yaşamaz aslında; depolar.
Sonra makul zamanın makbul bir anında, hiç çağırmadan geri gelir.
İçindeki kalabalığı hizaya dizer.
Renkleri kısar.
Gürültüyü griye boyar.

İroni şu ki, biz hep büyük şeylerden korkarız. Büyük kayıplardan, büyük yıkımlardan. Oysa ruhu en çok kemiren şey, “minicik” olandır. Çünkü küçüklük, ihmal edilme ayrıcalığına sahiptir. Üzerine düşünülmez. Üzerine yas tutulmaz. Ama o, tam da bu yüzden büyümez — derinleşir.

Belki de noktanın derinliği, bizim ona verdiğimiz anlamın kuyusudur.
Belki de o turuncu, sönmemiş bir ihtimaldir.
Ya başka türlü olsaydı?
Ya o cümle başka tonda söylenseydi?
Ya sen başka biri olsaydın?

İnsan geçmişi değiştirmek istemez aslında.
Sadece oradaki kendini yeniden yazmak ister.

Ama yazamaz.
Çünkü o nokta mürekkeple değil, oluşla atılmıştır.
Silgi işlemez.

Ve işte bu yüzden, hatırşinaslık sandığımız şey bir tür kibirdir belki de.
“Unutmadım,” deriz.
Sanki hatırlamak bir erdemmiş gibi.
Oysa bazı hatıralar, bizi hatırlıyordur.

Noktanın içine doğru eğildikçe şunu fark edersin:
O bir son değil.
Bir yoğunlaşmadır.
Bir anlamın sıkışması.

Ve belki de asıl mesele, onun geçmemiş olması değil —
senin hâlâ orada bir ihtimal olarak yaşaman.

makul zamanın makbul bir anında aklına gelen,
içindeki kalabalığı grileştiriveren, minicik, tupturuncu, sinir bozuculuğu istenmesine engel olmayan,
bozulmuş olması gereken tadına rağmen takıldığın geçmişteki o nokta… amma hatırşinasmışsın:
geçmemiş işte zaar, n
oktanın da bir derinliği varmış içine doğru demek ki.