Yazı

“O” Gece

Hayatımın karesini aldım. 

Bir köşede ailem, bir köşede kariyerim, diğerinde arkadaşlarım ve aşkım. Benim karemin dört ucu da boştu; çözememiştim bunca yıl ne yaptığımı. Ağladım, yazdım, yazdıkça sildim, sildikçe ağladım. Hayır, ağlamadım; eridim, yok oldum. Ama ben pes etmeyi sevmem, kaybetmeyi de. İşte bu yüzden kendime bir çıkar yol bulmaya karar verdim.

Dedikleri gibi, insanın delirmesi için tek bir kötü gün yeterli oluyormuş. Ben bu tek kötü günümde öncelikle kendimi tanımlamaya karar verdim. Çokça normal-makul, biraz deli olduğumu düşündüm. Ayrıca birini tanımlamak, hatta insanın kendini tanımlaması kadar yersiz bir şey olamazdı. Bunu da düşündüm ama kendimden dışarı çıkıp kendime baktım. Bende ne eksikti, ne fazlaydı diye sorguladım.

Karenin noktası, ilk köşesi aile: Yıllarca yeterince sevilmediğimi, yalnız kaldığımı, kendimi yalnız bıraktığımı düşündüm. Ama o gece bana bir şey oldu. Tüm yaşanmışlıkları, yaşanamamışlıkları olduğu gibi kabul ettim. Ve ailenin bir sevilme hiyerarşisi olmadığını, bir ihtiyaçlar hiyerarşisi olduğunu fark ettim. Konu sevgi değildi; konu, benim ihtiyacım varken yanımda olunmamasıydı. Kendime yine sordum: Peki ben ihtiyaçlarımı dile getirmiş miydim? Doğal bir şekilde anlaşılmasını beklediğim isteklerim karşılanmadığında, hâlâ 5 yaşımdaymış gibi ağlayarak tepinemezdim. Artık ya kontrolü elime almalıydım ya da aptallığıma yenik düşmeliydim. Zaten bu hayatta, insan ihtiyaçlarından hangisinin kendiliğinden oluştuğunu gördük? Doğmamız için birinin sevişmesi, yemek için birinin hazırlaması, para için çalışılması gerekti. İhtiyaçlar hiyerarşisindeki yerimden, benim kimse için bir zorunluluk olmayışımdan, onların sadece istediklerinde bana gelmelerinden aslında mutlu olabileceğimi keşfettim. Benim ihtiyacım yoktu, ben kendime yetebilmiştim, güçlüydüm ve biliyorum ki benim gibi hissedenler, aslında piyonsuz savaşa girebilen şahlardı.

Karemin ikinci köşesi, kariyerim: Bu anlamda da kendimi sorguladığım, başarısız hissettiğim günlerdi. Ancak diğer taraftan, sadece örgün öğretim süreci değil, hayatımın her anında yeniyi arayan, sevdiği şeylerin peşinden koşabilen meraklı biriydim. İşimde başarılıyım ve aranan biriyim. İşimin temelde insanları tanımak ve anlamak olduğu, buna göre strateji planlamak gerektiği düşünüldüğünde işimi kendim üzerinde uyguladım diyebilirim. Ve başardım. Bu da içinde bulunduğum kuyuya yeterli uzunlukta ip atmama yetti. Şimdi tırmanmak kaldı.

Karenin diğer köşesi, arkadaşlarım: Eskiden etrafımda daha çok insan vardı, birazını ben çıkardım, birazı beni çıkardı. Şimdi, ilk halkada ailem olarak gördüğüm 2-3 kişi, dış halkada ise daha kalabalık ancak yine de az sayıda insan var. Bunun yeterli olmadığını, yalnız olduğumu düşündüğüm günlerin aksine, bugün bunun fazlasıyla yeterli olduğuna ikna oldum. Hatta birçok insanın bu kadarına bile sahip olmadığını gördüm. Aslında başarmıştım.

Karenin son köşesi, aşkım: Hâlâ tam olarak çözemediğim tek konu bu. Belki de biraz daha zamana ihtiyacım var. Ancak bu kadar anladığım, bu kadar anlaşıldığım, hayatımda ilk defa bu kadar ait hissettiğim ve sevdiğim; birlikte yaşadığımızı hayal ettiğim, bakınca gözlerimin hakkını verdiğim, değer verdiğim insandan bir gecede uzaklaşamayacağımı biliyordum. Ancak bana değer verse de sevmediğini bildiğim için, bu tek taraflı durumdan kendimi alıkoyma çabam devam ediyor. Ona olan sevgimin asla bitmeyeceğini anlasam da olayların oluşunu kucaklayabilirim. Bunu da başaracağım.

Bu kareden çıkarımlarımı özelledikten sonra şimdi bir de genel olarak kendime kattıklarımı, size de faydası dokunacağına inandığım için eklemek istiyorum:

Kimseyi değiştirmek zorunda değilsiniz, sadece onları sevmelisiniz. Ve diğer kişi sizin cennet modelinize uymuyorsa Tanrı rolünü oynamak zorunda değilsiniz. Sadece bireysel farklılıkları sevmek ve oldukları gibi takdir etmek zorundasınız. Buna kendiniz de dahilsiniz. Çünkü sevgi güçlü bir ilaçtır; başka bir varlığa olduğu gibi bakmak ve onun oluşundaki mükemmelliği takdir etmek de öyle.

Belki de hayattaki en büyük trajedilerden biri, her zaman bilebileceğinizden daha fazla sevilmenizdir. Sınıftaki birisi, sadece birkaç kelime bile olsa hatta hiç konuşmamış bile olsa, varlığınızı sıcak ve davetkar buluyor olabilir. Sokakta birisi, gülüşünüzü seviyor ve bu, onları birkaç sokak boyunca mutlu ediyor olabilir. Eskiden arkadaş olduğunuz biri, hâlâ adınızı sevgiyle anıyor olabilir. Ve belki de beş yıl önce tanıdığınız biri, bugün sizinle aynı odada olmak için her şeyini verebilir. Düzenli olarak işe gelen biri, orada olmayışınıza üzülüyor olabilir. Bugün biri, bir yerlerde sizi özledi, yokluğunuzu fark etti. Birisi, siz oradayken sizi sevdi; bir diğeri, siz hiçbir yerde bulunmazken bile sizi sevdi. Resimden çıktığımızda yok olduğumuzu düşünüyoruz ama aslında çerçeveden hiç çıkmıyoruz.

Bir insanın büyüme derecesi, kendisi hakkında kabul edebileceği gerçeklerle doğru orantılıdır. Hislerinden kaçmayı öğrendin ve bu yüzden kâbuslar görüyorsun. İnkâr etmek, deliliğe davetiye çıkarmaktır; kabul etmek ise kontrol etmektir. Kendinle yüzleştiğinde, kim olduğunun gerçeğiyle yüzleşirsin. Bu senin hayatın, onu daha iyi hâle getirmek senin elinde.

Bence dünyanın sonu, her şeyin bir şaka olduğunu sananların yükselen alkışları arasında gelecek. İşte bu yüzdendir ki, siz hayatı ciddiye alın ve bu ciddiyetle yaşayın.

İşte o geceden bana kalanlar bunlar: Tam olarak neyi beklediğimi bilmeden, bu kadar büyük bir bekleyişe girişmek; sonucunda ne olacağını bilmemek; kendi hafriyatımdan bir şey çıkacak mı, o çıkan şeyi beğenecek miyim, o çıkan başkalarına gösterilebilecek nitelikte bir şey mi olacak? Bunu bilmeden beklemek zaman zaman çok çıldırtıcı olabiliyordu. Yani ilk senelerin çok kolay geçtiğini söyleyemem. Çok tatlı zamanları da vardı, o başka; ama çok ağır geçen zamanları da vardı. Sonra o gece, üzerime bir tat geldi; hâlimi kabul etmek geldi. Hafriyatla fazla ilgilenmez oldum, çok da umursamaz oldum. Bu hayatı beğenir oldum, bu hayatın bizzat kendisi bana olabilecek hayatların en anlamlısı geldi. Ve aslında kendim dururken önümden bütün bu zamanların, vapurların, trenlerin, otomobillerin, acele edenlerin, koşanların, geçenlerin, gidenlerin geçtiğini görmek; durmakla birçok şeyin seyrine varılabileceğini, hem kendi seyrimde hem kâinatın seyrinde hissettirdi. Ve bu hissi beğendim.

X  

Ben sana kırmızı kiremitli bir çatı,  

Begonviller ve bir mavi kapı,  

Ve illa amansız bir avlu getirsem.  

Dünya soğur, akşam serinlerken,  

Benim sensiz sevinecek bir şeyim yok.  

Kılı kırık yardım altını üstüne getirdim  

Ve işte en gümüş cümlem:  

İçimi açtım sana.  

İçini açarsın diye bana.

X

Bu yazıyı hayatımda iyi ki olanlara yazdım: En çok Eco’ma, bolca Jos’a ve bir de İbo’ya. Onlar kendilerini bilir, siz de bilin. 

—