Yazı

Savrulanlar

Sessiz yabancılar;

Öncelikle bu yazıda ne anlatmak istediğimi bilmiyorum ama bir derdim olduğu kesin. Aklıma gelenleri bir ucundan tutacağım, belki de tutunamayacağım. E tabii sizi de yanımda savuracağım.

İstanbul’da sonbahar. Lisede Çetin Emeç’ten aşağı yürürken, bakanlıklar ve Meclis’i geçtiğim sırada kulağımda olduğu günü hatırlıyorum. Ne düşündüğümü bilmiyorum ama yaşadığım melankoliden sinsi bir zevk alıyordum. Liseme yürüyerek gidiyordum ve elimde, hayatta yaptığım yanlış tercihleri yüzüme vurur gibi sürekli bozulan MP3’ümü 3. kez garantiden değiştirmiş olmanın da garip hazzıyla Teoman dinleyerek giderdim. Neden diye sormayın n’olur, patenlerimle gittiğim de çok oldu. O zaman öyleydi. Havalı bir tip falan değildim, sadece dururdum, kitap okurdum, etrafımı izlerdim, bu kadar. Hepimiz gibi, sadece biraz daha eksik.

Kendimi çok yordum, değdi mi buna bilmem. Değmiyor bazen uğruna yorulduklarımıza. Efendilerimiz tarafından biraz sevilip bir ihtimal övüldük diye daha az köle olmadığımız gibi. Bu efendiler ailelerimiz, patronlarımız hatta kendimiz olabiliriz. Yorulduğuma değdi mi demektense yorulacağıma değecek mi demeyi öğrenmemiz lazım sanki artık. Ne derler; küçük insanlar dengini, büyük insanlar kendini arar. Ben deve cüce oynuyorum sanırım, çünkü bir onu bir bunu arıyorum.

Dün, günde 17 saat uyanık kaldığımız yüzüme çarptı. Çok değil mi? Daha doğrusu, 17 saat geçiyor ve hissetmiyoruz bile. Nasıl olabilir? Yıllar geçiyor, ömrümüz bitiyor ama kendimi tahtaya yazılanları deftere geçirmeye çalışırken kafamı kaldırdığımda tahtanın silindiği günler gibi çabalamış, boşa gitmiş, kaybetmiş, umutsuz hissediyorum. Bu kötü bir şey değil ama bence, çünkü yanımdakinden not isteyip sosyalleşmek için bir fırsat olur ve ben adım atabilirim sanırım artık.

Neden ölümü en yakın arkadaşımız yapmıyoruz? Böylece hayatı daha dolu, kim olduğumuzu unutmadan, varsa amacımıza ulaşmak için çabalayarak geçirebiliriz. Hayat en yakınımızda olduğu zaman kendi kurallarını koymak için doğru zaman hiç gelmiyor.

Aklımda dolanan bir düşünce; dünyadaki düşünce sayısı insan sayısından daha az. Yani kimse sürekli bir hikmet doğurmuyor hal bu iken kendimizi eksik, yetersiz hissetmemiz mantıklı oluyor.

İlkokuldayken annem ve ablamlarla yeni bir eve daha taşındığımız günü hatırlıyorum. Koltukta Martı Jonathan Livingston’ı ilk defa okurken, oturduğum koltuğun oradan oraya çekilmesini hiç önemsemeden devam edişimi… Jonathan’da beni alıp götüren, yükseklere uçuran, sürüden ayıran bir şey vardı ama ne? Komşumuz Tülay Teyze’nin –ki o zamanlar adını bilmiyordum– getirdiği yemekle kitabı bitirişim aynı ana denk gelmişti. Aynı ev, benim ODTÜ’ye kaçışlarımın da merkezinde olacak ve İstanbul hayalimin şekillenmesinin, “Acaba o kadar içe dönük değil miyim?” diye sorgulamalarımın da başını çekecekti. Ama o an bunlardan bihaberdim. Yeni evimizin tamamı metalden yapılma yangın merdiveninde, annemin üşütmemem için verdiği örtüde, kaçıncı katta oturduğunu henüz bilemediğim Aykut ile demire vurarak iletişim kurmaya başlamamızdan sonra okulda tanışacak ama merdiven arkadaşı olduğumuzu çok sonra öğrenecektik. Benim onu yakalamacılık oynarken zorla öpmemden hemen sonra ve aynı çatalı zeytin yemek için kullandığımızda, “Öpüşmüş gibi olduk.” diye heyecanlanmamdan hemen önce.

Bilirsiniz, kimse ortalama olmayı hayal etmez. En üste, zirveye dikersin gözlerini ve derin bir nefes alırsın; o nefesin zirveye kadar sana yeteceğini sanarak. Bir yerde bittiğinde meditasyon, alkol, başka şeyler yardımcı olur belki ,ancak sonraki durağa kadar. Ama ortalama o kadar kötü müdür? Ahlaki olarak vasat olduğu düşünülebilir, haklısınız, ama işin eğlencesi bu değil midir?

Lisenin başındayken âşık olduğumu sandığım biri de Aras’tı. Esmer, yağız bir delikanlı. Ona bunu ancak geçen sene, o evlenmeden önce muhabbet ederken söyledim. Hâlâ öyle hissettiğimden falan değil, komikti çünkü. Tam olarak nesi, onu bilmiyorum. Annem hayallerimi takip etmemi hiç söylememişti ama ben Aras’ı takip etmekten, izlemekten garip bir haz duyuyordum. Ergenlik… Yoksa birini sevmenin böyle bir şey olduğunu filmlerden ya da kafa dağıtmak için okuduğum saçma aşk romanlarından öğrenip bunu mu taklit ediyordum, bilmiyorum. Şimdi bakınca gerçekten hoşlandığım bile söylenemez sanırım. Sadece herkes birini seçmiş, köşesini kapmış, ondan hoşlanıyordu; ben de birini seçtim. Bir şeyin taklidi inanılmaz derecede iyiyse hâlâ bir taklit sayılır mı? Yani böyle bir durumda orijinali ile aradaki fark nerede başlar? Bu düşüncelerden tamamen uzak, yapmam gerekeni yapmıştım.

Chinese room argümanı var, belki biliyorsunuzdur. Odada biri var ve elinde, hangi cümle gelirse ona hangi cevabı vereceğine dair yönergeler olan bir kitaba sahip. Kapı altından gelen Çince metinlere, bu kitapçığa göre cevaplar veriyor. Bu durumda, bu odadaki kişi gelip giden metinlerden tek kelime anlamaz ama iletişim kurulur. Bunu Severance dizisinin ilk bölümünde de görüyoruz. Yani tüm hayatımızı o odadaki adam gibi, sadece olay ve durumlara verilmesi gereken doğru cevapları vererek ve hiçbir şey anlamadan geçiriyor olmak içimi ürpertiyor.

Yaşamanın amacı, içimizde barındırıp büyüttüğümüz biricik düşüncelerimizi dünya sahnesine çıkarmaksa eğer –ve yukarıdaki gibi dünyada insan sayısından daha az düşünce varsa– insanların çok azı mı hayat amacına ulaştı? Hayır. Bence bu çok acımasız. Her insan herhangi bir konuda en az 1 kez bir hikmet doğurmuştur. Burada soru, kaç tanesi yeterli? Ya da bu hikmetin kaç kişiyi etkilemesi gerekir?

“Akıllı köprü arayana kadar, deli suyu geçer,” derler. Birebir bu atasözünün komik bir reel videosu ile hepimizin önüne düşmesi mi daha komik, yoksa haklılığını sadece etrafımıza bakarak görebileceğimiz İstanbul’un fetih yöntemi mi? Bilmiyorum ama tarihi delilerin yazdığı ve içinde yaşadığımız toplumun tam bir idiokrasi olduğu kesin.  Hem birlikte güzel, derin sohbetler edip hem de eğlencenin dibine vurabileceğin birini bulmanın zorluğu ancak böyle açıklanabilir kafamda. Artık biraz delirmesek mi? ya da diğer bir deyişle “Hadi tarih yazalım”.

Çok sevdiğim, değer verdiğim bir arkadaşım aldığım taşınma kararına “Kendini yalnızlaştırmak mı istiyorsun?” dedi. Bunu planlamış mıydım yani, bilinçaltımın bir ürünü mü, yoksa Yörük kanım beni otağımı toplamam için mi dürtüyor, bilmiyorum. Ama yalnızlaşma konusunu düşündüm ve onca düşünmenin, değerlendirmenin, kafamın içini ve ruh halimi tepe taklak edip ,altına üstüne bakmamın sonunda verdiğim cevap: “Belki.”

Hayatımız değişirken ki sessizliğimizi güçsüzlüğe ya da bir iç kabullenişe verip susuyorum ben de. Ama dünyada çok büyük değişimler oluyor: teknolojinin ilerleyişi, ülkelerin cari açıklarını açıklayabilmek ve sıfırlamak için çıkarılan savaşlar, insan davranışlarının sebepleri… Ve biz bunlara bile hiçbir şey olmuyormuş gibi sessizce bakıyoruz. En ufak, kimseyi ilgilendirmeyen bir konudan ise günlerce konuşabiliyoruz. Mesela nazar ya da astroloji. Tanıdık geldi değil mi?

Neyse ne… Bu hayatta “damperli cam” diye bir mucize olduğu sürece her şey halledilebilir gibi gelmeye devam edecek sanırım bana.

Bunları yazınca ne oldu bilmiyorum ama hiçbir şey olmadıysa da bir şey oldu:

 

Rahatladım.

…